Ayurved · Health

घरोघरी आयुर्वेद‬

आयुर्वेदाने दुधाला सर्वोत्तम ‘टॉनिक’ मानले आहे. वृद्धावस्थेत तर गायीचे दूध आणि तूप नियमितपणे आहारात असावे असे आयुर्वेद आग्रहाने सांगतो. असे असले तरीही प्रत्येक गोष्टीला काही विधिनिषेध हा असतोच. दुधाचे लाभ पाहिल्यावर दूध कधी टाळावे ते पाहूया. १. पचायला जड असल्याने अपचन झालेले असल्यास वा शौचास पातळ होत असल्यास. २. ताप आलेला असताना; विशेषतः विषमज्वरात. ३.… Continue reading घरोघरी आयुर्वेद‬

Ayurved · GarbhaSanskar

सुप्रजननासाठी गर्भिणी आहार

सुप्रजननासाठी गर्भिणी आहार अन्नात भवन्ति भूतानि | अन्नाद्वारे सर्व प्राणि मात्रांची निर्मिती व वाढ होते.        अन्न हेच आपल्या अस्तित्वाचे मूळ आहे. शरीरातील प्रत्येक पेशी किंवा यंत्रणा आपल्या आहारातूनच निर्माण होत असते. म्हणूनच स्वास्थ्याच्या दृष्टीने आहाराला आहाराला विशेष महत्व आहे. स्त्रीशरीरात गर्भाचे रोपण व पोषण होत असतांना देखील हाच नियम लागू होतो. म्हणूनच… Continue reading सुप्रजननासाठी गर्भिणी आहार

Ayurved

घरोघरी आयुर्वेद‬

सुहागरात’ला गरम दुधाचा पेला दाखवणं हे तसं हिंदी चित्रपटसृष्टीने प्रसिद्ध केलेलं समीकरण. मात्र; त्यामागे प्रथा-परंपरा यांचा आधार आहेच. दुधाला केवळ एखाद्या ‘ग्रंथीचा स्राव’ या स्वरूपात न पाहता; शरीरातील सातही धातूंच्या उत्तम अंशातून बनलेले द्रव्य म्हणून आयुर्वेद पाहतो. आयुर्वेदाने दूध हे तत्काळ शुक्रोत्पत्ती करणारे आहे असे म्हटले आहे. याचे प्रत्यक्ष उदाहरण म्हणजे आजही कित्येक आखाड्यांमध्ये कसरत… Continue reading घरोघरी आयुर्वेद‬

Ayurved · Health

चांगल खा, चांगल दिसा !

चांगल खा, चांगल दिसा ! जैसा खाये अन्न वैसा होवे मन ही हिंदी म्हण आपण कधीना कधी ऐकली असेलच . पण आपण जसा आहार घेतो त्याचा प्रभाव आपल्या सौंदर्यावरही आढळतो हे सुध्दा तितकेच खरे आहे. आयुर्वेद शास्त्रात तर आधीपासूनच या बद्दल विस्तारीत वर्णन आढळते की आपण तिखट मीठ जास्त खाल्ल तर आपले केस लवकर पांढरे… Continue reading चांगल खा, चांगल दिसा !

Ayurved · Health

घरोघरी आयुर्वेद‬

“आमच्या सोनूला सर्दी झाल्येय. काय करावं काही सुधरत नाहीये.” “हे घे…माझ्या मुलाला सर्दी झाली होती तेव्हा त्याच्या वैद्यांनी हेच चाटण मधातून घ्यायला सांगितलं होतं. खूपच परिणामकारक आहे हं. जेमतेम दोन वेळाच दिलं मी. पण सर्दी गायब. देते हं मी तुला आणून.” लगेच शेजारच्या काकू चूर्ण आणून देतात. मात्र; तेच ‘परिणामकारक चाटण’ घेऊन सोनूला काहीच फरक… Continue reading घरोघरी आयुर्वेद‬

Ayurved · Uncategorized

स्वः मनाने औषधी (self medication)

भारतीयांचा आवडता प्रकार म्हणजे औषधींचा गुणधर्म माहीति नसताना आजार त्रास कमी करण्यासाठी योग्य सल्ल्याशिवाय उपयोग करणे होय. It च्या युगात कुठलिही माहीति सहज मिळते. Google आदींचा उपयोग यासाठी होतो. कुठल्याही आजारासाठी आयुर्वेद औषधींचे side effects नाहीत या समजेने विविध प्रयोग केले जातात. प्रकृति काळ रूतु वय बल आदींच्या विचाराला फाटा दिला जातो. स्वतः च्या शरीराचे… Continue reading स्वः मनाने औषधी (self medication)

Ayurved

घरोघरी आयुर्वेद‬

अन्नपदार्थ शिजवत असताना ‘नॉन स्टिक’ भांड्यांचा वापर शक्यतो टाळावा. त्यांच्या कोटिंगसाठी वापरले जाणारे PTFE (Polytetrafluoroethylene) सारखे घटक हे पोटात गेल्यास आरोग्याला घातक असतात. (असे आयुर्वेद नाही तर आधुनिक विज्ञानच सांगते!) अशी भांडी/ पॅन वापरणे अनिवार्यच असेल तर किमान दोन पथ्ये अवश्य पाळावीत. १. अशा भांड्यांत पदार्थ शिजवताना ते मंद आचेवर शिजवावे. आच तीव्र असल्यास; त्यातून… Continue reading घरोघरी आयुर्वेद‬